Po raz 21 nadchodzi Festiwal Jazz Jantar

Autor: 
Redakcja, mat. pras.

Zbliża się 21 edycja jednego z najważniejszych Polskich festiwali Jazzowych, Jazz Jantar. W tym roku jesienne koncerty odbędą się w Klubie Żak w Gdańsku w dniach 26–28.10, 8 –12.11 i 14–18.11.2018. Gdy sporzeć na nią z perspektywy liczb to sprawa wygląda imponująco - 13 festiwalowych dni, 114 artystów i 1 pisarka, 25 koncertów i 1 spotkanie autorskie oraz niepoliczalna ilość spotkań, dobrych rozmów i wspaniałych chwil w kameralnej przestrzeni Klubu Żak.  Ale tak jest właściwie podczas każdej edycji festiwalu. A oto jak wyglądać będzie tegoroczna jesienna jego odsłona.

Ethno jazz na Festiwalu

Wyjątkowo zapowiada się 16 listopada z koncertem tria Hailu Mergii, muzyka grającego na akordeonie, melodyce i instrumentach klawiszowych, który przenosi wiele oryginalnych jakości Ethio-jazzu z lat 70. do swojej najnowszej płyty „Lala Belu” oraz urodzonej w Bahrajnie, grającej na trąbce Yazz Ahmed, która przyjedzie pierwszy raz do Polski. 

Pianistyka jazzowa w najlepszym wykonaniu

Wydarzeniem Festiwalu niewątpliwie będzie także koncert Vijay Iyer Sextet, który został okrzyknięty Zespołem Roku zarówno w ankiecie „Downbeat”, jak i w najważniejszym rocznym podsumowaniu Jazz Journalists Association. Ponadto „Downbeat” uhonorował Iyera tytułem Jazzowego Muzyka Roku, podobnie jak Jazz Times Magazine. Album „Far from Over” znalazł się na liście 50 najlepszych płyt 2017 wg magazynu „The Rolling Stone”, za najlepszy album roku uznał go Jazz Times Magazine i NPR Music. Gdański koncert Vijaya Iyera (drugi w tym roku, po marcowym duecie Iyer/Taborn), który od 2011 roku systematycznie gości na Festiwalu Jazz Jantar, pokazuje, jak ważnym i stałym elementem w naszym programie jest pianistyka jazzowa w najlepszym wykonaniu.

I tak po raz pierwszy w Gdańsku pojawią się amerykańscy pianiści: Aaron Diehl i George Burton. Trio Aarona Diehla na co dzień towarzyszy Cecile McLorin Salvant. Pianista często sięgający po jazzową klasykę potrafi „wielowiekową jazzową historię podać nie jako śmiertelnie nudny wykład pachnący naftaliną, ale bardzo zajmującą opowieść” (jazzarium.pl). Z kolei o George’u Burtonie media piszą per „nadzwyczajny” (NPR) czy „charyzmatyczny” („New York Times”). W swoim kwintecie łączy tradycyjny hard bop, awangardę, post bop, R&B oraz inne gatunki.

Na festiwalu nie zabraknie oczywiście polskich pianistów. W tym roku będą to Kamil Piotrowicz i Grzegorz Raczkowski, i to ich koncerty 26 października otworzą Festiwal. Poprzedni album Kamila Piotrowicza „Popular Music” zebrał znakomite recenzje. W swej autorskiej muzyce Piotrowicz oddaje należny szacunek jazzowej tradycji, traktując ją jako odniesienie dla współczesnych form kompozycyjnych. W Kamil Piotrowicz Sextet grają najznakomitsi przedstawiciele młodej sceny trójmiejskiej, tworzących m.in. takie składy jak Algorhythm, Kuba Więcek Trio czy Emil Miszk Sonic Syndicate, będący jednocześnie muzykami wielu innych utytułowanych grup, co daje pewne wyobrażenie o potencjale grupy jak i samej sceny z Trójmiasta. Z kolei młody pianista Franciszek Raczkowski wystąpi na Festiwalu dwukrotnie. Najpierw w duecie ze skrzypkiem Mikołajem Kostką jako laureaci konkursu „Jazzowy Debiut Fonograficzny” 2018, a 11 listopada z Vibe Quartet (ten koncert w ramach współpracy z krakowskim festiwalem Jazz Juniors 2017). Obaj pianiści i muzycy, z którymi pojawią się w Sali Suwnicowej Żaka wystąpią pod szyldem Młodej Polski, bo program Jazz Jantar – jak zawsze – budują bloki festiwalowe.

Młoda Polska

W bloku Młoda Polska wystąpią także Pokusa XXL i Cukier. Inspiracją do powstania Pokusy XXL były duże zespoły jazzowe, w szczególności Fire! Orchestra. Pokusę XXL tworzą muzycy związani z takimi nurtami (i ośrodkami) w muzyce i improwizacji jak Yass, Lado, Rytmisk Musikkonservatorium w Kopenhadze, Sejny, Eufemia, Warszawskie Combo Taneczne, Warsaw Improvisers Orchestra, Retarders Trio, Tania O, Łoskot i jeszcze kilka innych. Jak mówi Teo Olter, będzie to „muzyka na żywo, po części czerpiąca ze szczątkowych kompozycji Pokusy, ale głównie polegająca na improwizacji w atmosferze koncertu i w konstrukcji tego ośmioosobowego składu”. Dla tria Cukier, wywodzącego się z tego samego środowiska, co Pokusa XXL, koncert w Gdańsku będzie debiutem na Festiwalu.

Wspomniany wcześniej Vibe Quartet wystąpi w Żaku 11 listopada, w dniu Święta Niepodległości czyli muzycznie będzie to polski dzień. Drugim wykonawcą będzie Marek Napiórkowski z projektem WAW-NYC.

Pierwszy raz w Polsce

Znakiem firmowym Festiwalu jest obszerna prezentacja wschodzących gwiazd światowej sceny jazzu, które pojawiają się przed polską publicznością pierwszy raz właśnie w Gdańsku. Dwukrotna laureatka Grammy Cecile McLorin Salvant, trębacz Christian Scott czy saksofonista Shabaka Hutchings, dzisiaj najgorętsze nazwiska na scenie jazzowej, pierwszy raz w Polsce wystąpili właśnie w Żaku. Lista wykonawców występujących w przeszłości na Festiwalu pod hasłem „pierwszy raz w Polsce” jest długa,  a w tym roku będą to: Brave Noises z Litwy, amerykańscy muzycy (trębacz Josef Leimberg, wspomniany już wyżej pianista George Burton, saksofonista Chris Pitsiokos), Dillalude z Islandii, The Thing With Five Eyes z Holandii oraz silna reprezentacja młodej brytyjskiej sceny: Snowpoet, Roller Trio i grająca na trąbce Yazz Ahmed, chwalona przez brytyjskich krytyków muzycznych jako „wizjonerka współczesnego jazzu i najbardziej pożądany talent gatunku”.

O Chrisie Pitsiokosie mówi się jako o najbardziej reprezentatywnym przedstawicielu nowej generacji muzyków, wpływających na przemianę i rozwój coraz wyraźniej stawiającej na wielogatunkowość nowojorskiej sceny jazzowej. Pitsiokos jest dziś liderem trzech zespołów, jego płyty znajdują się w katalogu portugalskiego Clean Feedu i wszystko wskazuje na to, że to dopiero początek dłuższej obecności saksofonisty na mapie jazzowej awangardy.

Trębacz i producent Josef Leimberg nie istnieje w świadomości fanów innowacyjnego brzmienia West Coast Jazzu równie silnie, jak choćby Flying Lotus, Thundercat czy Kamasi Washington, jednak mimo iż działa na drugim planie, ma za sobą pracę u boku największych hip-hopowych sław, takich jak Snoop Dogg, Dr. Dre, SZA czy Erykah Badu. Na debiutanckim albumie  „Astral Progressions” łączy brzmienia fusion jazzowe, elementy funku czy neo-soulu oraz wyrosłe z R’n’B groove.

Młoda Europa

To, co wyróżnia Jazz Jantar na tle innych Festiwali to prezentacja młodej sceny europejskiej, szczególnie  sceny brytyjskiej. „Technologia i elektronika są nierozłącznymi elementami przyszłości jazzu, a Roller Trio to pionierzy w ukazywaniu tych elementów szerszemu gronu odbiorców, my natomiast potrzebujemy pionierów" – tak pisał Rob Mallows z London Jazz News. Z kolei Snowpoet wg All About Jazz „płynnie przekraczają granice folku, jazzu i muzyki popularnej”, a ich utwory  nasycone są subtelną poetyckością. I wreszcie grająca na trąbce, urodzona w Bahrajnie Yazz Ahmed, która wpisuje się w nurt  nowej sceny brytyjskiej, tworzonej przede wszystkim przez muzyków pochodzących z dawnych kolonii. Artystka przenosi melodykę, bogate rytmy i skale arabskiego systemu maqam na grunt eklektycznego jazzu o współczesnym, świeżym feelingu. Binker Golding Band to nowe przedsięwzięcie saksofonisty tenorowego znanego przede wszystkim z duetu Binker and Moses, który w 2015 roku otrzymał nagrodę Music of Black Origin dla najlepszego zespołu jazzowego.

W Żaku zagoszczą także zespoły z Litwy i Islandii. Muzyka wileńskiego Brave Noises to synteza jazzu, free jazzu, folku, world music i rocka alternatywnego. Islandzki Dillalude to projekt dedykowany legendarnemu producentowi hip-hopu  – J-Dilli. Zespół tworzą: doświadczony hip-hopowy DJ Benni B Ruff, udzielający się u boku Ólafura Arnaldsa oraz w składach takich jak K Tríó, ADHD czy Moses Hightower perkusista Magnús Trygvason Eliassen, klawiszowiec Steingrímur Teague, a obecność grającego na trąbce lekkoatlety, sztangisty i kilkukrotnego medalisty Igrzysk małych państw Europy Ari Bragi Kárasona potwierdza wysoki poziom umuzykalnienia mieszkańców Islandii.

i Młoda Ameryka

O Jamesie Lewisie Brandonie, saksofoniście, który w ubiegłym roku wystąpił na Festiwalu w kolektywie Heroes Are Gang Leaders Sonny Rollins powiedział: „Obiecujący młody muzyk z potencjałem do zdziałania wielkich rzeczy, rozbudzonym dzięki słuchaniu Starszych”. 35-letni James Brandon Lewis już jest jednym z głównych kandydatów do objęcia schedy po wielkich saksofonistach ery tenorowych gigantów i ma po temu silne podstawy w postaci licznych płyt i słów uznania najważniejszych w jazzowej branży mediów. Jego „surowy, lecz zdyscyplinowany ton” oraz „niezależność” chwali New York Times, JazzWise pisze o „trudnym do zignorowania” brzmieniu jego grup, a „Ebony Magazine” umieszcza go na liście „siedmiu młodych muzyków, których należy obserwować”. Od sześciu lat mieszka w Nowym Jorku i wykorzystuje ogromne możliwości, jakie oferuje tamtejsze środowisko jazzowe.

 

Avant Days

Pod szyldem Avant Days wystąpi gitarzystka Mary Halvorson z swoim Octetem. „Halvorson jest mistrzynią przedzierzgiwania pospolitości w coś niesamowitego i nowego. (...) Gitarzystka zbiera tu gwiazdorski skład awangardowej sceny (...) grupę liderów, dokładających się do niesamowitej grupowej roboty” – pisał Frank Alkyer w magazynie Downbeat.

Holendersko-belgijski-egipsko-rosyjski The Thing With Five Eyes zaprezentuje muzykę z kręgu darkjazzu  – gatunku nieobcego publiczności Jazz Jantaru – z elementami muzyki północno-afrykańskiej.

Kolejny skład to Irreversible Entanglements, zaangażowany, wolnościowy kolektyw łączący spoken word z free jazzem. Do Żaka zawita ponownie perkusista Greg Fox ze swoim projektem Greg Fox Quadrinty, a trio Evans/Dahl/Pride zaprezentuje Pulverize The Sound czyli gęste, precyzyjnie wykonane i zaaranżowane przez całą trójkę kompozycje zawierające ściany hałasu, wyciszenia, improwizacje oraz repetytywne loopy. I na finał 21. Festiwalu Jazz Jantar James Holden & Animal Spirits zaproponują elektroniczny spiritual jazz, silnie czerpiący z ducha twórczości Pharoah Sandersa czy Dona Cherry’ego, nasączony muzyczną psychodelią – od kraut rocka przez trance po tradycyjną marokańską muzykę Gnawa.

W pierwszą niedzielę festiwalową 28 października zapraszamy też na spotkanie z Magdaleną Grzebałkowską, autorką książki „Komeda. Osobiste życie jazzu”.

Organizatorem Festiwalu Jazz Jantar jest Klub Żak. W latach 2014–2017 Festiwal Jazz Jantar zajął III miejsce w Jazz Top magazynu Jazz Forum, wg JazzPress to najlepszy festiwal 2016 (2017 II miejsce). Program Festiwalu docenili także krytycy „JazzWise Magazine”, „The Quietus” i „All About Jazz”. Kub Żak zdaniem polskich krytyków jazzowych został też uznany za jeden z najlepszych klubów jazzowych (II miejsce w Top Jazz 2017).

Festiwal jest realizowany ze środków Miasta Gdańska, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego,  przy wsparciu Grupy Żywiec, Firmy Ziaja i Mercedes-Benz Witman Gdańsk. Nasza strona: www.jazzjantar.pl

 

21. Festiwal Jazz Jantar / Program / Klub Żak

26.10.2018 / G. 20.00

RACZKOWSKI/KOSTKA DUO / Młoda Polska

Franciszek Raczkowski – piano / Mikołaj Kostka –violin

KAMIL PIOTROWICZ SEXTET / Product Placement / Młoda Polska / premiera

Kamil Piotrowicz – piano / Emil Miszk – trumpet /  Piotr Chęcki – saxophone /  Andrzej Święs – double bass / Kuba Więcek – alto saxophone / Krzysztof Szmańda – drums

 

27.10.2018 / G. 20.00

CUKIER / Third Source / Młoda Polska / przedpremiera

Michał Kasperek – drums, objects / Piotr Mełech – clarinet, bass clarinet / Łukasz Kacperczyk – electronics

BRAVE NOISES  / Young Lithuania / pierwszy raz w Polsce

Mantvydas Pranulis – keyboards / Arminas Bižys –baritone saxophone / Kazimieras Jušinskas –alto saxophone / Mindaugas Stumbras – guitar / Ernest Germanovič – bass / Domas Snarskis – drums

 

28.10.2018 / G. 17.00

Spotkanie autorskie z Magdaleną Grzebałkowską (wstęp wolny)

28.10.2018 / G. 19.00

POKUSA XXL / Młoda Polska / premiera

Natan Kryszk – saxophone / Tymek Bryndal – bass / Teo Olter – drums / Małgorzata Wrzosek – voice / Kuba Więcek – alto saxophone / Tomasz Duda – saxophone / Piotr Pawlak – guitar / Dominika Korzeniecka - drums
BINKER GOLDING BAND / Young Britain

Binker Golding – saxophone / Joe Armon-Jones – piano / Dan Casimir – double bass / Sam Jones - drums

 

8.11.2018 / G. 19.00

IRREVERSIBLE ENTANGLEMENTS / Avant Days

Camae Ayewa –voice / Keir Neuringer – alto saxophone / Aquiles Navarro –trumpet / Luke Stewart –double bass / Tcheser Holmes –drums

JOSEF LEIMBERG / All That Jazz / pierwszy raz w Polsce

Josef Leimberg – trumpet / Matthew Little – keyboardist / Tracy Wanname – bass  clarinet, saxophone and flute / Anand Benette – guitar / Sanjaya Ajaye – bass / William Logan – drums

 

9.11.2018 / G. 20.00

GEORGE BURTON QUINTET / Young America / pierwszy raz w Polsce

George Burton – piano / Jason Palmer – trumpet / Tim Warfield – saxophone /  Pablo Menares – bass / Wayne Smith Jr. – drums

VIJAY IYER SEXTET / Far from Over / All That Jazz

Vijay Iyer – piano / Steve Lehman – alto saxophone / Mark Shim – tenor saxophone / Graham Haynes – cornet, flugelhorn / Stephan Crump – double bass / Jeremy Dutton – drums

 

10.11.2018 / G. 20.00

CHRIS PITSIOKOS / CP Unit / Young America / pierwszy raz w Polsce

Chris Pitsiokos - alto saxophone, electronics / Sam Lisabeth– electric guitar / Henry Fraser –electric bass / Jason Nazary – drums

MARY HALVORSON OCTET / Away With You / Avant Days / polska premiera

Mary Halvorson – guitar / Susan Alcorn –pedal steel guitar / Jonathan Finlayson – trumpet /  Jon Irabagon – alto saxophone / Ingrid Laubrock –tenor saxophone / Jacob Garchik – trombone / John Hébert – bass / Ches Smith – drums

 

11.11.2018 / G. 19.00

VIBE QUARTET / Młoda Polska / premiera

Michał Puchowski – vibraphone / Franciszek Raczkowski – piano, keys / Mateusz Szewczyk –double bass, bass guitar / Max Olszewski –drums

MAREK NAPIÓRKOWSKI / WAW-NYC / Polska Scena Jazzowa

Marek Napiórkowski – guitar / Manuel Valera – piano / Andrzej Święs – bass, double bass /
Clarence Penn – drums

 

12.11.2018 / G. 19.00

DILLALUDE / Iceland.NOW / pierwszy raz w Polsce

Ari Bragi Kárason – synths, trumpet and effects / Benni B-Ruff – decks and sampler / Magnús Tryggvason – drums / Steingrímur Teague – keys and synths

AARON DIEHL TRIO / All That Jazz

Aaron Diehl – piano /Paul Sikivie – double bass / Lawrence Leathers – drums

 

14.11.2018 / G. 19.00

THE THING WITH FIVE EYES / Noirabesque / Avant Days / pierwszy raz w Polsce

Jason Köhnen –samplers, laptop, drums / Mohammed Antar – flute / Jean Christophe Bournine – double bass / Dimitry Globa-Mikhailenko - oud

EVANS/DAHL/PRIDE / Pulverize the Sound / Avant Days
Peter Evans – trumpet / Tim Dahl  – electric bass / Mike Pride  –  drums

15.11.2018  / G. 19.00

SNOWPOET / Thought You Knew / Young Britain / pierwszy raz w Polsce

Lauren Kinsella – vocal / Chris Hyson  – electric bass, double bass, piano, synths / Josh Arcoleo – saxophone / Nick Costley-White – guitar / Matt Robinson – piano / Dave Hamblett – drums

GREG FOX QUADRINITY / The Gradual Progression / Avant Days / polska premiera

Michael Beharie – guitar / Maria Grand –tenor saxophone / Justin Frye –bass / Greg Fox –drums, percussion

16.11.2018 / G. 20.00

ROLLER TRIO / New Devices / Young Britain / pierwszy raz w Polsce

James Mainwaring – saxophone, electronics / Chris Sharkey –guitar, bass, electronics / Luke Reddin-Williams – drums, electronics

JAMES BRANDON LEWIS TRIO FEATURING ANTHONY PIROG / Young America
James Brandon Lewis – tenor saxophone / Luke Stewart – electric bass / Anthony Pirog – guitar / Warren Trae Crudup III – drums /

 

17.11.2018 / G. 20.00

YAZZ AHMED / La Saboteuse / Young Britain / pierwszy raz w Polsce

Yazz Ahmed - trumpet / Ralph Wyld – vibraphone / David Mannington – bass / Martin France - drums

HAILU MERGIA / Lala Belu / All That Jazz / polska premiera

Hailu Mergia –electric piano, organ, melodica, accordion, vocals / Alemseged Kebede-Anissa – electric bass / Kenneth Courtney Joseph – drums

 

18.11.2018 / G. 19.00

JAMES HOLDEN & THE ANIMAL SPIRITS / The Animal Spirits / Avant Days

Marcus Hamblett – cornet / Etienne Jaumet - saxophone / James Holden –modular synth / Tim Page – drums

 

Tagi: